Na całym świecie miliony dzieci uczą się w tradycyjnych szkołach, w których program narzucony jest przez Ministerstwa Edukacji, a one same oceniane są na podstawie testów, egzaminów lub innych prac obowiązkowych. Ponadto, bezustannie muszą dowodzić swoich możliwości, zdolności i umiejętności na różnych etapach, aż do momentu dojścia na uniwersytet.

W wielu przypadkach takie podejście w nauczaniu nie przynosi najlepszych rezultatów. Coraz częściej słyszymy głosy filozofów, nauczycieli i psychologów, którzy dochodzą do wniosku, że typowy model edukacyjny jest mocno przestarzały i że tłumi kreatywność uczniów. W świecie, w którym bezustannie nawołuje się do innowacyjności nie dba się o to, by zaszczepiać w dzieciach i młodzieży odwagę do tworzenia czegoś nowego i do bycia kreatywnym.

Ale na naszej planecie istnieje kilka niesamowitych szkół, które chcą wykształcić ludzi nieprzeciętnych. Poniższe zestawienie stworzyłam według własnej subiektywnej opinii. Może znacie jeszcze jakieś inne wyjątkowe szkoły?
 

5. Indyjskie szkoły profesora Sugata Mitra

Rok 1999, styczeń. Sugata Mitra jest naukowcem i szefem pewnej firmy programistycznej w stolicy Indii, Delhi. Siedziba firmy znajduje się na obrzeżach miasta, w pewnej ubogiej dzielnicy. Pewnego dnia Sugata Mitra postanawia umieścić w ścianie, która oddziela jego biuro od reszty dzielnicy, komputer (eksperyment został nazwany The Hole in the Wall – Dziura w Ścianie). Ku jego zaskoczeniu dzieci z sąsiedztwa bardzo szybko uczą się, jak obsługiwać ten sprzęt (bez niczyjej pomocy i interwencji).
W przyszłości Sugata Mitra przeprowadzi jeszcze wiele eksperymentów mających na celu badanie predyspozycji dzieci.

Z wyciągniętych wniosków powstaje metoda Mitra, która opiera się na dobrowolnej nauce przez dzieci, bez obecności żadnego autorytetu. Metoda stawia na samoorganizację i samokontrolę dzieci w procesie uczenia się.
W szkołach, w których stosuje się metodę Mitra nie ma nauczycieli, planu lekcji ani podziału na grupy wiekowe. Istnieją jednakże nauczyciele dostępni przez Skype, do których uczeń może się zwrócić wtedy, gdy tego zapragnie.

Obecnie w Deli działa około 100 punktów samokształcenia poprzez metodę Mitra.

Każdy z nas ma w sobie ciekawość świata.
Spontaniczne uczenie się z własnej woli to czysta przyjemność.

4. Szwedzkie szkoły Vittra

Metoda Vittra eliminuje całkowicie pomieszczenia do nauki, którymi są tradycyjne klasy. Uczniowie mają całkowitą dowolność w wyborze miejsca do nauki (mogą pracować grupowo, a do dyspozycji mają meble organiczne umożliwiające konwersację). Dzięki temu podejściu w dzieciach zaszczepia się poczucie zaufania i odpowiedzialności, a także ciekawość świata oraz kreatywność. W Szwecji istnieje 30 szkół stosujących metodę Vittra.

 
              

3. Brytyjska szkoła Summerhill

Summerhill zostało założone w 1921 roku przez Szkota Alexandra Sutherland’a Neill’a. W tej brytyjskiej szkole uczniowie robią to na co mają ochotę. Zajęcia są opcjonalne, a dzieci uczestniczą w nich jeśli tylko chcą. Zarządzanie tą jednostką edukacyjną też jest mocno demokratyczne – wszystkie decyzje podejmowane są zbiorowo. Według szacunków Międzynarodowej Sieci Nauczania ta sama ideologia wykorzystywana jest w ponad 200 szkołach w 28 krajach, dzięki której wykształcenie zdobywa około 40 tysięcy uczniów.

2. Argentyńska szkoła Logozoficzna Pedagogika

Idea szkoły opiera się na poglądach argentyńskiego myśliciela i humanisty Carlosa Bernardo Gonzalez’a Pecotch’a. Założeniem jest przekazanie uczniom świadomości odnośnie życia i społeczeństwa. Uczniów edukuje się w taki sposób, aby stawali się coraz lepszymi i coraz bardziej świadomymi swoich czynów osobami. W szkołach Logozoficznej Pedagogiki nie stymuluje się współzawodnictwa między uczniami. Ponadto dużo pracy wkłada się w walkę z brakiem motywacji, a także szanuje się bardzo indywidualizm oraz ewentualne ograniczenia uczniów

          

1. Duńska szkoła Kaospilot

Została założona w 1991 roku i przewiduje trzyletnie kształcenie. Ta międzynarodowa szkoła wspiera przede wszystkim inicjatywę przedsiębiorczości, kreatywności i innowacyjności. Nauka w tej szkole opiera się na współpracy i na pracy przy projektach, a uczniowie wcielają się w role profesjonalistów i mają do czynienia z realnymi klientami.