Dla wielu osób stawianie granic jest czymś trudnym. Najzwyczajniej w świecie boimy się mówić „NIE” lub „WYSTARCZY”. Nie mamy śmiałości bronić własnej osobistej przestrzeni.  A jest to coś, czego powinniśmy byli nauczyć się w dzieciństwie. Standardowy system edukacyjny nie przewiduje nauki o aspektach związanych z prywatną przestrzenią człowieka, dlatego odpowiedzialność w tym temacie spoczywa w rękach rodziców. Dzisiaj, opierając się na ciekawym materiale opracowanym przez pedagogów amerykańskich,  podpowiadamy Wam, jak nauczyć dziecko bronienia własnej przestrzeni osobistej.
Ten kolorowy schemat został zaprojektowany z myślą o dzieciach w wieku od 5 do 10 lat.
W szkołach amerykańskich nauczyciele drukują te kręgi obrazujące dystanse personalne w wersji czarno-białej i kolorują je wspólnie z dziećmi, omawiając jednocześnie ich znaczenie.
 

KRĘGI OBRAZUJĄCE DYSTANSE PERSONALNE

                 ListaUTC
 

JA – To pierwszy i najważniejszy krąg.
Najważniejszy jestem JA. Moje ciało należy tylko do mnie.
I tylko Ja mogę zdecydować, kto się może do mnie zbliżyć i kto może mnie dotknąć.
Nikt nie powinien tego robić bez mojego pozwolenia.
Jeżeli ktoś z tych pozostałych kręgów sprawia, że czuję się źle i niekomfortowo
(bez względu na to czy jest to dziadek, u którego niewygodnie czuję się na kolanach,
czy też koleżanka mamy, która prosi o buziaka, a ja nie mam ochoty jej całować),
nie powinienem czuć zakłopotania ani wstydu mówiąc „NIE” lub „WYSTARCZY”.

 

RODZINA

Do tego kręgu zaliczam tych, których kocham.
Rodzina to osoby mi najbliższe.
To osoby, do których czuję szacunek, zaufanie i miłość.
Tym osobom najczęściej pozwalam zbliżyć się do siebie.
To one mogą mnie głaskać, przytulać, całować – jeśli tego chcę.
To one mogą mnie dotykać – jeśli tego chcę
Ale uwaga: nawet osoby, które kocham powinny szanować moją przestrzeń osobistą.
Jeżeli nie mam ochoty na bliskość – osoby z mojej rodziny muszą to uszanować.

 

PRZYJACIELE i KOLEDZY

Do tej grupy zaliczam tych wszystkich,
których lubię, do których czuję sympatię i z którymi lubię przebywać.
Relacje koleżeńskie i przyjacielskie są bardzo ważne w moim życiu.
Moi przyjaciele i koledzy to osoby, którym ufam, z którymi dobrze się czuję, przy których mogę być sobą.
Razem się bawimy, wygłupiamy, śmiejemy, gramy, rozmawiamy, a czasami nawet i przytulamy.

 

ZNAJOMI

Moim znajomym jest ktoś, kogo znam, jednak nie wiem o nim zbyt dużo.
Znajomym może być sąsiad – wiem, gdzie mieszka, jak ma na imię lub nazwisko,
jak wygląda jego rodzina – mówię jemu „dzień dobry”.
Znajomym może być kolega, z którym jeżdżę do szkoły tym samym autobusem – wiem, jak ma na imię,
wiem do której klasy chodzi – gdy się spotykamy mówimy sobie „cześć”.
Znajomym może być kolega z pozalekcyjnych zajęć z angielskiego lub koleżanka z lekcji baletu.
Znajomym może być kolega taty lub koleżanka mamy.

W stosunku do znajomych jestem uprzejmy, umiem się z nimi przywitać,
ale gdy mnie o coś proszą lub coś mi proponują – konsultuję to z rodzicami.
Gdy znajomy próbuje ze mną nawiązać bliższą relację – mówię o tym rodzicom.

 

OSOBY, KTÓRE POMAGAJĄ

To moje „ciocie” z przedszkola, nauczyciele ze szkoły, to „Pan od judo”, „Pani od angielskiego”,
Ksiądz, „Pani od religii”, to Pan Policjant, Strażak, Pani Doktor, Pani Pielęgniarka…
Te osoby pojawiają się w moim życiu, aby mi pomóc.
Opiekują się mną, uczą mnie…
Te osoby są po to, abym czuł się bezpiecznie.

 

NIEZNAJOMI

To osoby, których nie znam. Nie widziałem ich wcześniej, nic o nich nie wiem.
I nawet jeśli nieznajomy mówi, że mnie zna –  ja jestem bardzo ostrożny.
Z nieznajomym nie rozmawiam, nie mówię mu nic na swój temat ani na temat swoich bliskich.
Nie odpowiadam na jego pytania. Nigdy się z nim nie oddalam!!! 
Nigdy nie wchodzę do jego samochodu. Nigdy nie przyjmuję od nieznajomego słodyczy.
Nigdy nie pomagam nieznajomemu szukać jego zagubionego „kotka”,
nigdy nie pomagam mu odnaleźć adresu lub drogi,
nigdy nie pomagam mu donieść zakupów do jego domu

– dorosły bowiem nigdy nie powinien prosić o pomoc małych dzieci, które są od niego słabsze!

Jeżeli ktoś nieznajomy próbuje nawiązać z Tobą znajomość
– zawsze powiedz o tym rodzicom lub nauczycielowi!

 

ĆWICZENIE: wydrukuj kręgi obrazujące dystanse personalne w wersji czarno-białej. Daj je swojemu dziecku do pokolorowania. W czasie, gdy dziecko koloruje jeden krąg rozmawiajcie o tym, jak powinno traktować osoby do niego przynależące, co powinno do nich czuć, co ma ochotę z nimi robić, itp.
Naucz swoje dziecko tego, że nigdy nie powinno odczuwać wstydu i strachu w relacjach z innymi ludźmi. Jeżeli czuje się źle w czyimś towarzystwie – ma prawo o tym powiedzieć! Dziecko nie może się bać, nie może się wstydzić! Musi wiedzieć, że może Ci powiedzieć o wszystkim, że może zapytać i że zostanie zrozumiane.

 

Ćwiczenie, które pomoże Twojemu dziecku zrozumieć,
jak bronić swoją przestrzeń osobistą.

Niech Twoje dziecko powie wielokrotnie na głos:

„Nie dotykaj mnie!”
„Odsuń się ode mnie!”
„Możesz się ode mnie troszkę odsunąć?”
 „Nie całuj mnie. Nie lubię całusów.”
„Nie chcę siedzieć na twoich kolanach.”
„Puść moją rękę.”
„Zaraz zawołam pomoc.”
„Stoisz za blisko. Odsuń się.”
„Nie lubię dawać buziaków.”
„Nie lubię się przytulać.”
„Lubię się przytulać tylko do mojej mamy.”
„Przepraszam, ale nie mogę Panu pomóc.”
„Przepraszam, ale muszę biec do domu.”


DO DRUKU

                 ListaUTC