Howard Gardner, psycholog, neurolog, profesor Uniwersytetu Harvarda i Bostońskiego, doktor Honoris Causa i autor pojęcia „inteligencji wielorakich” stwierdził, że istnieje osiem rodzajów inteligencji. System edukacyjny obowiązujący w obecnych czasach koncentruje się na rozwoju zaledwie dwóch z nich. To dlatego niektórzy uczniowie nie odnoszą sukcesów, a w momencie ukończenia szkoły są zagubieni i nie potrafią sami siebie odnaleźć.
Każda osoba, bez wyjątku, ma w sobie pewien potencjał. Określenie predyspozycji dziecka, tak aby w przyszłości mogło maksymalnie wykorzystywać swoje zdolności i posiadane talenty, jest łatwe, jeśli tylko weźmiemy pod uwagę  dominujący u niego typ inteligencji.
 

INTELIGENCJA LINGWISTYCZNO-WERBALNA

Wyraża się zamiłowaniem do słowa, zarówno mówionego, jak i pisanego.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • szybko uczy się mówić, pisać i czytać,
  • z chęcią słucha bajki opowiadane przez jakiegokolwiek narratora,
  • lubi mówić,
  • chętnie i często zadaje pytania,
  • ciekawie opowiada historie, używa bogatego słownictwa,
  • jest wrażliwe na rytmy i dźwięki,
  • ma dobrą pamięć słuchową,
  • ma łatwość uczenia się języków obcych,
  • ma dobrą pamięć do imion i nazw,
  • zapamiętuje trudne słowa,
  • lubi recytować wiersze,
  • w szkole angażuje się w pisanie gazetek, lubi przeprowadzać wywiady.

Rozwój dziecka z predyspozycjami lingwistyczno-werbalnymi powinien opierać się na rozmowach, opowiadaniu bajek i historii, wspólnym czytaniu książek.
 
Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami językowymi się odnajdzie i odniesie sukces: dziennikarz, tłumacz, polityk, korektor, pisarz, scenarzysta, dramaturg. 
 

INTELIGENCJA LOGICZNO-MATEMATYCZNA

Wyraża się zamiłowaniem do cyfr i numerów.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • z łatwością zapamiętuje daty i numery telefonów,
  • lubi ustaloną kolejność i porządek rzeczy,
  • lubi gry logiczne, łamigłówki i zagadki,
  • lubi liczyć i rozwiązywać zadania matematyczne,
  • ma zdolność analizowania informacji,
  • ma tendencję do systematyzowania i porządkowania wszystkiego,
  • potrafi rozwiązywać abstrakcyjne problemy,
  • umiejętnie klasyfikuje,
  • lubi przeliczać różne rzeczy. 

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami logiczno-matematycznymi się odnajdzie i odniesie sukces: naukowiec, analityk, lekarz, księgowy, detektyw.
 

INTELIGENCJA WIZUALNO-PRZESTRZENNA

U dzieci wyrażona jest zamiłowaniem do używania swojej wyobraźni.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • często ma wyimaginowanego przyjaciela,
  • lubi marzyć i rysować,
  • lubi zabawki z drewna,
  • lubi bawić się układankami, mapami, labiryntami,
  • lubi rzeźbić, wycinać, lepić, modelować, tworzyć przestrzenne formy,
  • ma wyczucie w kwestii łączenia kolorów,
  • we wczesnym wieku potrafi dobrze dobierać części garderoby,
  • ma wyjątkową zdolność zapamiętywania miejsc i związanego z nimi otoczenia,
  • ma pamięć obrazową,
  • łatwo odnajduje drogę w nowym miejscu,
  • szybko uczy korzystać się z map,
  • potrafi szybko odczytać dane w tabelach,
  • ma zdolność zmieniania przestrzeni: najpierw w swojej wyobraźni, a potem w praktyce (na przykład: zmiana umiejscowienia mebli w pokoju),
  • lubi rozkładać różne rzeczy na części i potrafi złożyć je z powrotem,
  • chętne słucha czytanego tekstu, gdy jest on ilustrowany,
  • w wieku szkolnym dobrze jemu idzie w nauce geometrii, rysunku, fizyki oraz chemii,
  • ma wizje dotyczące świata.

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami wizualno-przestrzennymi się odnajdzie i odniesie sukces: architekt, inżynier, wynalazca, rzeźbiarz, artysta, animator, projektant.
 

INTELIGENCJA RUCHOWA

Wyrażona jest zamiłowaniem do ekspresji za pomocą własnego ciała. Osoba o wysokiej inteligencji ruchowej znacznie lepiej odnajduje się w narracji swoich emocji przy użyciu ruchu i tańca niż przy użyciu słów.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • lubi zabawy ruchowe,
  • instynktownie skłania się ku uprawianiu sportów,
  • lubi wszelkie prace fizyczne,
  • ma dobre wyczucie odległości,
  • ma dobrze rozwinięte zdolności motoryczne,
  • przepada za wszelkimi pracami manualnymi,
  • lubi występować na scenie i brać udział w przedstawieniach,
  • opiera swój rozwój na współzawodnictwie,
  • poważnie podchodzi do każdej porażki,
  • potrzebuje uznania za każdy odniesiony sukces,
  • w wieku nastoletnim będzie potrzebował mentora, który pomoże jemu osiągnąć cel,
  • w czasie rozmowy używa mowy ciała, gestykuluje. 

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami ruchowymi się odnajdzie i odniesie sukces: aktor, sportowiec, tancerz, instruktor fitness, mechanik, rzeźbiarz, chirurg, model, rzemieślnik, artysta cyrkowy.
 

INTELIGENCJA MUZYCZNA

Wyrażona jest zamiłowaniem do muzyki i instrumentów muzycznych.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • ma wyczucie rytmu,
  • lubi śpiewać,
  • nuci, mruczy, podśpiewuje podczas zabawy,
  • łączy muzykę z własnymi emocjami i własnym nastrojem,
  • lubi wydobywać dźwięki z przedmiotów „nie muzycznych”,
  • lubi głośno słuchać muzyki,
  • próbuje grać na instrumentach muzycznych,
  • chętnie uczy się przy muzyce,
  • samodzielnie komponuje utwory,
  • chętnie uczęszcza na zajęcia do szkoły muzycznej,
  • lubi być członkiem chóru lub zespołu muzycznego,
  • interesuje się dyskografią ulubionych muzyków,
  • potrafi doceniać muzykę,
  • często wystukuje słyszany rytm za pomocą ruchu stóp.

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami muzycznymi się odnajdzie i odniesie sukces: muzyk, kompozytor, dyrektor orkiestry, piosenkarz, śpiewak operowy, DJ, edytor dźwięku, krytyk muzyczny, prezenter radia.

INTELIGENCJA PRZYRODNICZA

Wyrażona jest zamiłowaniem do wszystkiego co „żywe” – przyrody i zwierząt.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • potrafi spędzić godziny na obserwowaniu mrówek i innych owadów,
  • lubi obserwować rosnące w doniczkach zioła i kwiaty,
  • uwielbia bawić się ze zwierzętami,
  • lubi spędzać czas na świeżym powietrzu,
  • eksperymentuje samodzielnie ze światem przyrodniczym,
  • interesuje się obserwacją wszelkiego rodzaju fenomenów przyrodniczych,
  • dostrzega zależności w przyrodzie,
  • fascynuje go otaczający świat,
  • kolekcjonuje okazy przyrodnicze,
  • zbiera albumy, obrazki czy książki o tematyce przyrodniczej,
  • dobrze radzi sobie w nauce biologii i chemii,
  • angażuje się w akcje mające na celu ochronę środowiska.

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami przyrodniczymi się odnajdzie i odniesie sukces: weterynarz, geolog, ekolog, badacz dna morskiego, sejsmolog, archeolog, genetyk, leśniczy, rolnik, ogrodnik, sadownik.
 

INTELIGENCJA EGZYSTENCJALNA

Wyrażona jest dojrzałością w podejściu do życia, śmierci i innych kwestii egzystencjalnych.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • już we wczesnym wieku ma świadomość swoich emocji i potrafi je kontrolować,
  • potrafi trafnie argumentować swoje racje,
  • wypełnia instrukcje krok po kroku,
  • generalnie: należy do grupy dzieci nieśmiałych i podchodzących do wszystkiego z rezerwą,
  • z wiekiem zaczyna interesować się istotą życia i śmierci,
  • zastanawia się nad teoriami związanymi z genezą świata,
  • interesuje się hipotezami związanymi z różnymi narodowościami.

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami egzystencjalnymi się odnajdzie i odniesie sukces: psycholog, psychiatra, profesor, filozofii, polityk, duchowny.
 

INTELIGENCJA INTERPERSONALNA

Wyrażona jest doskonałymi zdolnościami w relacjach z innymi osobami.

Dziecko posiadające wysoki poziom tego rodzaju inteligencji:

  • szybko nawiązuje kontakt z innymi osobami,
  • wie, jak się przypodobać,
  • często wykorzystuje swój „urok”,
  • jest doskonałym negocjatorem,
  • lubi i potrafi pracować w grupie,
  • jest liderem wśród swoich rówieśników,
  • ma wielu kolegów,
  • ma poczucie humoru,
  • w komunikacji z innymi wykorzystuje zarówno słowa, jak i gesty, ruchy ciała oraz rysunki,
  • potrafi słuchać innych,
  • zachowuje asertywność przy konfrontacji,
  • dba o dobre relacje z innymi osobami,
  • potrafi rozwiązywać konflikty
  • potrafi sprawić, że inni czują się w jego towarzystwie dobrze,
  • potrafi okazać wsparcie,
  • potrafi dostosować swoje zachowanie do danych okoliczności.

Zawody, w których osoba z wysokimi zdolnościami interpersonalnymi się odnajdzie i odniesie sukces: pedagog, polityk, dyrektor, dyplomata, negocjator, zarządca, trener biznesu.
 

KAŻDY CZŁOWIEK POSIADA  WSZYSTKIE RODZAJE INTELIGENCJI,
ROZWINIĘTE W RÓŻNYM STOPNIU.

WSZYSTKIE INTELIGENCJE SĄ  RÓWNOPRAWNE.

INTELIGENCJE MOŻNA ROZWIJAĆ POPRZEZ RÓŻNE ĆWICZENIA.

Źródło: Howard Garder