Poznać, zidentyfikować i nazwać emocje – to pierwszy krok, jaki dziecko musi zrobić w swoim rozwoju emocjonalnym. Następnie, nieco później, nadejdzie czas na kontrolowanie emocji. Zanim jednak do tego dojdzie dziecko musi jeszcze zrozumieć, że emocje posiadają wszyscy i co więcej, okazują je na przeróżne sposoby.

W związku z tym, że najlepszą formą uczenia się jest zabawa, przygotowałam kilka lekkich propozycji na rozbudzenie w dziecku świadomości emocji.

1. Usiądź ze swoim dzieckiem przy kartce papieru i zachęć je do tego, aby narysowało „buźki” wyrażające następujące           emocje:

  • radość
  • smutek
  • strach
  • złość
  • zaskoczenie

Jednocześnie pokaż dziecku te emocje za pomocą mimiki twarzy (ułożenie ust, brwi, oczu, pojawiające się łzy, wypieki na twarzy, zmarszczone czoło, itp.).

Przy okazji tego ćwiczenia możesz również porozmawiać z dzieckiem o odczuciach towarzyszących jemu przy danym stanie emocjonalnym. Niech twoje dziecko zrozumie, jaka jest różnica pomiędzy danymi emocjami, niech nauczy się je nazywać, ale przede wszystkim niech ma świadomość tego, że odczuwają je wszyscy ludzie. Postaraj się wyjaśnić swojemu dziecku, że każdej osobie zawsze towarzyszą jakieś emocje i że są one adekwatne do sytuacji, w jakiej się znajduje.
 

2. Druga zabawa to przypasowywanie emocji do sytuacji. Niech twoje dziecko zaproponuje, jakie emocje mogą towarzyszyć następującym sytuacjom:

  • Chłopiec został uderzony w główkę przez starszego kolegę.
  • Dziewczynka dostała czekoladkę od swojej babci.
  • Chłopiec zgubił w piaskownicy swój samochodzik.
  • Groźny pies szczeka na dziewczynkę.
  • Kolega nie chce oddać dziewczynce jej lalki.

Postaraj się podać dziecku za przykład sytuacje adekwatne do jego etapu życia.

Dziecku łatwiej jest zrozumieć pewne sytuacje, gdy przedstawiamy je w formie bajki, opowiadania lub historyjki. Wyobraźnia dziecka pracuje, a ono samo próbuje wczuć się w sytuację bohaterów.

Przykład 1: W przedszkolu grupa dzieci postanowiła pobawić się w „stary niedźwiedź mocno śpi”. Po chwili do dzieci podszedł Antek, jednak te nie pozwoliły jemu przyłączyć się do zabawy, gdyż uznały, że jest ich już za dużo. Przemądrzały Kuba powiedział Antkowi, że nie może się z nimi bawić i że ma sobie iść.

Zadaj dziecku pytania:

  • Jak się poczuł Antek?
  • Jak wyraził swoje emocje: jaki był wyraz jego twarzy, jak wyglądała postura jego ciała?
  • Jakie odczucia towarzyszyły Kubie?

Przykład 2: Niech twoje dziecko wyobrazi sobie, że bierze udział w wyścigu rowerowym. Jest na miejscu prowadzącym i nagle w ostatnim momencie, tuż przy mecie, przewraca się i spada z rowerka

Zadaj dziecku pytania:

  • Jak się czuło jako osoba wygrywająca/ prowadząca wyścig?
  • Jak się czuło w momencie upadku?
  • Jak się czuje jako osoba, która dojechała na metę jako ostatnia?

 

Bardzo ważnym jest uświadomienie dziecku tego, że w parze z emocjami idą konkretne zachowania. Oto kilka przykładów:

  • Radość: śmiech, podskoki w górę, oklaski, okrzyki, itp.
  • Smutek: płacz, chęć pozostania w samotności, opowiedzenie o tym mamie lub tacie, zamyślenie się, zadumanie, przytulenie się do ukochanego pluszaka, itp.
  • Zaskoczenie: podskok, zesztywnienie, położenie rąk na głowę, itp.
  • Strach: krzyk, płacz, zesztywnienie, pocenie się, ucieczka, itp.
  • Złość: krzyki, przeklinanie, skarżenie, pójście do kąta, aby się uspokoić i wyciszyć, opowiedzenie o tym rodzicom lub nauczycielowi, itp.

Dziecko musi sobie zdawać sprawę z tego, że każda osoba może reagować na swój sposób. Jako rodzic jesteś odpowiedzialny za to, aby twoje dziecko zrozumiało, że ludzie reagują na różne sposoby. Świadomość emocji i reakcji innych osób pozwoli twojemu dziecku lepiej zrozumieć świat i uniknąć wielu zawodów. Dla lepszego zrozumienia podaj dziecku przykład osoby z otoczenia. Na przykład: radość może być wyrażona głośnym śmiechem – tak właśnie radość okazuje babcia.